Công tắc dòng chảy báo lỗi giả: Nguyên nhân & Xử lý

Trả lời nhanh cho bạn

Công tắc dòng chảy báo lỗi giả thường bắt nguồn từ 4 nguyên nhân kỹ thuật: hiện tượng búa nước do bơm bù áp (Jockey pump) hoạt động, bọt khí lẫn trong đường ống làm rung lá cản, cặn phèn làm kẹt cơ cấu lò xo, hoặc do thợ thi công vi phạm khoảng cách lắp đặt an toàn (nguyên tắc 5D-3D) gây nhiễu loạn dòng nước. Để xử lý triệt để, kỹ thuật viên cần tăng thời gian trễ (Retard time) trên thiết bị lên 30 – 45 giây, xả e bọt khí toàn hệ thống và vệ sinh cụm lá kim loại định kỳ.

Chào anh em kỹ sư cơ điện (M&E) và đội ngũ vận hành tòa nhà. Tôi là Phan Phương – Chuyên gia Kỹ thuật tại Vật Tư Gia Hưng.

Trong nghề bảo trì cơ điện, có lẽ không gì gây mệt mỏi và ức chế hơn tiếng chuông báo cháy reo ầm ĩ giữa đêm khuya. Cả ban quản lý và cư dân hoảng hốt chạy xuống sảnh, nhưng khi kiểm tra thì hệ thống ống nước vẫn nguyên vẹn, đầu phun Sprinkler không vỡ, máy bơm không chạy. Sau một hồi rà soát, “thủ phạm” thường được chỉ điểm chính là chiếc công tắc dòng chảy (Flow Switch) đang tự động đóng tiếp điểm, gửi tín hiệu báo cháy giả về tủ trung tâm.

Việc thiết bị liên tục báo động sai không chỉ làm phiền toái đến sinh hoạt mà còn khiến người vận hành sinh ra tâm lý chủ quan, dễ dẫn đến việc tự ý tắt chuông hoặc cô lập hệ thống – một hành động cực kỳ rủi ro khi có sự cố thật. Vậy tại sao thiết bị này lại dở chứng như vậy? Hãy cùng tôi bắt đúng bệnh và xử lý dứt điểm tình trạng này bằng các thủ thuật chuyên môn thực tế.

4 Nguyên nhân khiến công tắc dòng chảy báo lỗi giả

Cấu tạo của công tắc dòng chảy dạng lá (Paddle) rất thuần cơ học. Một lá kim loại cản nước, một lò xo đàn hồi và một vi mạch tiếp điểm. Khi nó báo lỗi sai, chắc chắn yếu tố cơ học hoặc thủy lực bên trong đường ống đang có vấn đề.

1. Hiện tượng búa nước từ bơm bù áp (jockey pump)

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất trong hệ thống PCCC. Đường ống luôn cần duy trì một mức áp suất tĩnh (ví dụ 7 bar). Khi áp suất tụt nhẹ do rò rỉ tự nhiên, con bơm bù áp (Jockey) sẽ tự động chạy để nhồi nước vào. Cú nhồi nước đột ngột này tạo ra một lực đẩy mạnh (búa nước) đập vào lá cản của công tắc dòng chảy. Dù dòng nước chỉ di chuyển trong 1-2 giây rồi dừng lại, nhưng lực đẩy đó đủ làm lá cờ gạt chốt, đóng tiếp điểm điện và gửi tín hiệu báo cháy.

2. Nhiễu loạn dòng chảy do vi phạm quy tắc lắp đặt

Nước chảy trong ống không phải lúc nào cũng êm đềm theo đường thẳng. Khi đi qua các khúc cua (co 90 độ), van bướm, van một chiều hay y lọc, dòng nước sẽ bị cuộn xoáy cực mạnh. Nhiều anh em thợ thi công cho tiện tay đã khoan lỗ gắn rơ le ngay sát cạnh cái van bướm. Luồng nước xoáy này liên tục đập vào lá cờ từ nhiều hướng, làm lá cờ rung lắc bần bật, dẫn đến tín hiệu điện đóng ngắt chập chờn liên tục.

3. Rác, cặn phèn làm liệt cơ cấu nảy lò xo

Đường ống thép mạ kẽm hoặc ống thép đen sau một thời gian ngâm nước sẽ sinh ra mạt sắt, cặn vôi và phèn. Lớp rỉ sét này bám dày vào cuống lá cản và trục lò xo của công tắc. Trong một lần thử bơm (Test) hoặc bơm bù chạy, lực nước đẩy lá cờ cong đi. Đáng lẽ khi hết nước chảy, lò xo phải kéo lá cờ về vị trí cũ (ngắt mạch). Nhưng do cặn bẩn chèn ép, lá cờ bị kẹt cứng lại ở vị trí “đang mở”. Tủ trung tâm sẽ nhận được tín hiệu báo có dòng chảy liên tục dù hệ thống đang đứng im.

4. Bọt khí (bọng khí) kẹt trong đường ống

Nếu quá trình điền đầy nước (fill nước) vào hệ thống ban đầu anh em không xả e (xả khí) triệt để, các bọng khí lớn sẽ nằm kẹt lại ở những điểm cao nhất của đường ống – nơi thường được ưu tiên gắn công tắc dòng chảy. Không khí có tính nén giãn, khi áp suất thay đổi nhẹ, bọng khí này co bóp, gián tiếp tạo ra các nhịp rung làm dịch chuyển lá cản, sinh ra báo động giả.

Cách xử lý dứt điểm công tắc dòng chảy báo động giả

Để không còn phải giật mình giữa đêm, anh em thợ bảo trì cần thực hiện ngay 3 bước điều chỉnh kỹ thuật sau:

Bước 1: Tăng thời gian trễ (retard time delay)

Đây là cách khắc chế hiện tượng búa nước của bơm bù áp hiệu quả nhất. Hầu hết các dòng công tắc dòng chảy chuẩn PCCC (như Potter, System Sensor, Autosigma) đều có một cơ cấu cài đặt thời gian trễ (bằng núm vặn hoặc bánh răng khí nén).

• Thao tác: Mở nắp chụp nhựa ra, tìm núm chỉnh thời gian (thường đánh số từ 0 – 90s). Vặn nâng mức thời gian trễ lên khoảng 30 giây đến 45 giây.

• Hiệu quả: Khi bơm bù áp chạy nhồi nước, lá cờ gạt sang nhưng vi mạch sẽ “chờ” 45 giây. Bơm bù thường chỉ nhồi vài giây là ngắt, lá cờ sẽ nhả về trước khi hết 45 giây, do đó tín hiệu giả sẽ bị triệt tiêu, không truyền về tủ báo cháy. (Lưu ý: Không chỉnh quá 90 giây theo tiêu chuẩn TCVN 3890).

Bước 2: Xả e bọt khí và vệ sinh cụm lá cản

• Xả e: Hãy đi đến các van xả khí tự động ở điểm cao nhất của hệ thống ống hoặc các van xả kiểm tra cuối đường ống nhánh, xả cho đến khi luồng nước phun ra đều, không còn lẫn tiếng xì xì của bọt khí.

• Vệ sinh: Khóa van, xả áp và tháo rơ le lưu lượng ra ngoài. Dùng bàn chải sắt hoặc giấy nhám đánh sạch rỉ sét trên lá cản Inox. Xịt dung dịch chống rỉ (như WD40/RP7) vào khớp nối đòn bẩy để đảm bảo độ nảy trơn tru. Lắp lại và thử dùng tay gạt, nếu nghe tiếng “tạch tạch” rõ ràng là đạt chuẩn.

Bước 3: Dời vị trí lắp đặt nếu vi phạm chuẩn 5d-3d

Nếu kiểm tra thấy rơ le bị gắn sát ngay sau cút nối hoặc van, anh em bắt buộc phải đề xuất dời vị trí.

• Đoạn ống thẳng phía trước (đón dòng nước) phải dài ít nhất 5 lần đường kính ống (5D).

• Đoạn ống thẳng phía sau (thoát dòng nước) phải dài ít nhất 3 lần đường kính ống (3D). Việc này đảm bảo luồng nước đi qua thiết bị là dòng chảy tầng (chảy thẳng, êm), triệt tiêu hoàn toàn sự rung lắc ảo.

Tư vấn thay thế thiết bị từ chuyên gia gia hưng

Nếu anh em đã làm đủ các bước trên mà đồng hồ VOM vẫn đo thấy tiếp điểm điện chập chờn, hoặc phần cơ khí đã mòn rão quá mức, đó là lúc cần thay thế linh kiện mới để đảm bảo chức năng bảo vệ cốt lõi của hệ thống PCCC. Đừng cố chắp vá vì rủi ro cho tài sản là quá lớn.

Hiện nay, các dòng thiết bị trôi nổi giá rẻ thường sử dụng vật liệu lò xo kém chất lượng, chỉ vài tháng là giãn, hoặc lá kim loại rất mỏng dễ bị gãy gập do búa nước. Để hệ thống vận hành êm ái, anh em nên lựa chọn các thương hiệu đã được chứng nhận và kiểm định ngặt nghèo.

Tại Vật Tư Gia Hưng, chúng tôi tự hào cung cấp các dòng rơ le dòng chảy PCCC chuyên dụng từ các thương hiệu uy tín hàng đầu:

• Công tắc dòng chảy Potter (Mỹ) / System Sensor (Mỹ): Độ trễ bằng khí nén cực kỳ chính xác, chống báo giả tuyệt đối, tuổi thọ lên tới hàng chục năm. Phù hợp cho các dự án cao cấp, chung cư hạng A.

• Công tắc dòng chảy Autosigma (Hàn Quốc): Sự lựa chọn tối ưu chi phí, cơ cấu chắc chắn, tiếp điểm nhạy bén, hoạt động bền bỉ ở môi trường nhiệt đới Việt Nam.

Là một kỹ sư, tôi luôn tâm niệm: Thiết bị bảo vệ thì phải chuẩn xác, không được phép “đóng vai chập chờn”. 100% vật tư PCCC và cơ điện tại Gia Hưng đều đi kèm chứng từ nhập khẩu CO/CQ minh bạch, đảm bảo hồ sơ nghiệm thu của nhà thầu luôn suôn sẻ.

Hơn thế nữa, đội ngũ tư vấn của Vật Tư Gia Hưng luôn sẵn sàng hỗ trợ anh em đọc bản vẽ, hướng dẫn chỉnh định mức áp suất, lưu lượng ngay tại công trình.

CÔNG TY TNHH KIẾN TRÚC XÂY DỰNG VÀ VẬT TƯ GIA HƯNG Cần thiết bị chuẩn, tránh lỗi báo giả, anh em liên hệ ngay:

• Chuyên gia tư vấn: Phan Phương

• MST: 0110242971

• Địa chỉ: Số 12, ngách 46, ngõ 89 Lạc Long Quân, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội

• VP Giao Dịch: 1403A KĐT Cầu Bươu, Xã Tân Triều, Huyện Thanh Trì, TP. Hà Nội

• VP Kho hàng miền Nam: T14 Skyline, 89 Hoàng Quốc Việt, Phú Thuận, Quận 7, TP. Hồ Chí Minh

• Website: www.vattugiahung.com.vn

• Email: vattunuocgiahung@gmail.com

Nếu công trình của anh em đang gặp những ca khó chữa về bơm hay rơ le áp suất, đừng ngần ngại nhấc máy gọi cho Vật Tư Gia Hưng. Chúng tôi giải quyết vấn đề bằng cái tâm của người làm kỹ thuật!